نیروگاه خورشیدی Jinchuan Solar Park

وقتی به گستره‌های خشک و آفتابی استان گانسو می‌نگریم، جین‌چوان به مثابه نگینی از فناوری سبز در دل چین می‌درخشد؛ مجموعه‌ای از ۱۵ نیروگاه خورشیدی که با هم بیش از یک گیگاوات ظرفیت تولید می‌کنند و منطقه را به یکی از مراکز کلیدی انرژی پاک تبدیل کرده‌اند. این پارک که از سال ۲۰۱۳ به تدریج شکل گرفت، در شمال غربی شهر جین‌چوانگ و در دامنه‌های نیمه‌بیابانی واقع شده و توسط کنسرسیومی شامل گروه جین‌چوان (Jinchuan Group) و شرکت‌هایی مانند JinkoSolar و Zhenfa New Energy توسعه یافته است. بزرگ‌ترین واحد آن، با بیش از ۲۰۰ مگاوات، الگویی از ادغام صنعت معدن (به دلیل نزدیکی به معادن نیکل جین‌چوان) با انرژی تجدیدپذیر به شمار می‌رود و تا پایان ۲۰۲۵، بدون گسترش عمده، همچنان با راندمان بالا عمل می‌کند؛ هرچند چین در کل ظرفیت خورشیدی خود را به بیش از ۱۰۰۰ گیگاوات رسانده است.

فناوری‌های به‌کاررفته عمدتاً بر پایه پنل‌های فتوولتائیک پلی‌کریستالین زمینی (ground-mounted) استوار است، با ساختارهای ثابت که برای تابش شدید منطقه (حدود ۱۸۰۰ کیلووات‌ساعت بر متر مربع در سال) بهینه‌سازی شده‌اند. بیش از ۴ میلیون پنل که بخشی از آن‌ها دووجهی برای بهره‌برداری از بازتاب نور از سطح شن‌زار هستند، به اینورترهای مرکزی متصل شده و از سیستم‌های ساده اما مؤثر نظارت SCADA بهره می‌برند. یکی از بهترین شیوه‌های این پارک، استفاده از سایه پنل‌ها برای حفاظت از خاک و رشد پوشش گیاهی زیرین است. تحقیقی در سال ۲۰۲۵ توسط دانشگاه‌های چینی نشان داد که این رویکرد، تراکم پوشش گیاهی را تا ۳۰ درصد افزایش داده و به کنترل بیابان‌زایی کمک شایانی می‌کند، بدون نیاز به آبیاری مصنوعی گسترده.

سرمایه‌گذاری اولیه با تمرکز بر مدل تک‌فازی برای هر واحد از طریق مشارکت عمومی-خصوصی تأمین شد، اما توسعه کلی در موج‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶ پیش رفت: واحدهای اولیه مانند Zhenfa (۱۰۰ مگاوات، نوامبر ۲۰۱۳) پایه را ایجاد کردند، در حالی که واحدهای بزرگ‌تر مانند JinkoSolar (۲۰۰ مگاوات) تا ۲۰۱۵ تکمیل شدند. هزینه کل، با توجه به نرخ‌های آن دوران (حدود ۷-۱۰ یوان به ازای وات)، به ۷-۱۰ میلیارد یوان رسید و حمایت‌های دولتی از برنامه “طرح خورشیدی طلایی” (Golden Solar Program) نقش کلیدی داشت. این پارک سالانه حدود ۱.۸ تا ۲ تراوات‌ساعت انرژی تولید می‌کند – معادل تأمین برق بیش از ۱.۵ میلیون خانوار – و بیش از ۱.۵ میلیون تن دی‌اکسید کربن را کاهش می‌دهد که یکی از آمارهای برجسته در گزارش‌های زیست‌محیطی ۲۰۲۵ چین است.

از دیدگاه زیست‌محیطی، جین‌چوان فراتر از تولید برق، به عنوان یک “پارک اکولوژیکی خورشیدی” عمل می‌کند؛ مطالعات اخیر (مانند مقاله‌ای در Journal of Cleaner Production، ۲۰۲۵) تأکید دارند که پنل‌ها با ایجاد میکرواقلیم خنک‌تر و حفظ رطوبت خاک، تنوع زیستی را در مناطق خشک گانسو بهبود بخشیده‌اند، مثلاً افزایش گونه‌های گیاهان بومی تا ۲۵ درصد. بهترین شیوه‌های اجرایی شامل بازسازی طبیعی (natural restoration) بدون دخالت شیمیایی و ادغام با کشاورزی زیرپنلی (agrivoltaics آزمایشی) است که هم بهره‌وری زمین را دوچندان کرده و هم درآمد محلی را از طریق اجاره زمین به کشاورزان افزایش داده است.

با وجود چالش‌هایی مانند گرد و غبار (که با تمیزکاری خشک مدیریت می‌شود)، این پارک هزاران شغل ایجاد کرده و به اهداف کربن‌پیک ۲۰۳۰ چین یاری رسانده است. در نهایت، جین‌چوان نه تنها یک منبع انرژی، بلکه نمادی از همزیستی صنعت و طبیعت است که می‌تواند الگویی برای پارک‌های خورشیدی در مناطق خشک جهان باشد؛ جایی که خورشید، بیش از آنکه بسوزاند، زندگی می‌بخشد.