نیروگاه خورشیدی Karaganda Solar Power Plant
- موقعیت: قزاقستان
- ظرفیت اسمی: ۷۶ مگاوات
- مساحت: ۱.۵ تا ۲ کیلومتر مربع
- تعداد پنل: ۲۰۰,۰۰۰ پنل
- بودجه: ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون دلار
در دشتهای وسیع و بادخیز منطقه کاراگاندا، جایی که زمستانهای سرد و تابستانهای گرم با تابش پایدار خورشید ترکیب شده، نیروگاه خورشیدی کاراگاندا به عنوان یکی از پروژههای کلیدی گذار انرژی قزاقستان، نمادی از همکاری بینالمللی برای انرژی پاک در آسیای مرکزی است. این پروژه ۷۶ مگاواتی فتوولتائیک که توسط Goldbeck Solar GmbH (آلمان) توسعه یافته و با حمایت بانک بازسازی و توسعه اروپا (EBRD) اجرا شد، در فازهای اصلی از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰ عملیاتی گردید و بخشی از استراتژی قزاقستان برای افزایش سهم تجدیدپذیرها به ۵۰ درصد تا ۲۰۵۰ است؛ تا ژانویه ۲۰۲۶ با عملکرد پایدار، سالانه حدود ۱۰۰-۱۲۰ گیگاواتساعت انرژی پاک تولید میکند؛ میزان انرژی که معادل تأمین برق بیش از ۳۰,۰۰۰ خانوار قزاقستانی بوده و برای کاهش انتشار دیاکسید کربن معادل هزاران تن در سال کافی خواهد بود؛ همچنین به کاهش وابستگی به زغالسنگ (منبع اصلی انرژی کاراگاندا) در این کشور کمک شایانی کرده است.
فناوری بهکاررفته شامل پنلهای کریستالین سیلیکونی پیشرفته با ساختار ثابت زمینی است که برای شرایط آب و هوایی سخت منطقه (زمستانهای سرد تا -۴۰ درجه و تابش خوب در تابستان) بهینهسازی شدهاند؛ این پنلها در ردیفهای منظم بر روی زمین نصب شدهاند و به اینورترهای مرکزی متصل هستند و از سیستمهای نظارت برای مدیریت گرد و غبار و برف نیز استفاده شده است.
از نکات برجسته این پروژه، همکاری با EBRD برای تأمین مالی سبز (با وامهایی مانند ۲۴.۹ میلیون یورو برای فاز II) و تمرکز بر نیرو و منابع محلی است؛ بیش از ۳۰ درصد تجهیزات و خدمات از تأمینکنندگان قزاقستانی تهیه شد که طبق گزارشهای EBRD در ۲۰۲۵، این رویکرد را به عنوان الگویی موفق برای افزایش اشتغال و زنجیره تأمین داخلی در آسیای مرکزی ستوده است. همچنین، سبب شد پروژههای مرتبط مانند Saran (۱۰۰ MW) و Akadyr (۵۰ MW) در همان منطقه، ظرفیت کل خورشیدی کاراگاندا را افزایش دادهاند.
توسعه در فازهای مرحلهای پیش رفت: فاز اولیه (با ظرفیت ۵۰-۷۶ MW) در سالهای ۲۰۱۸-۲۰۱۹ با حمایت Green Climate Fund و EBRD برای کاهش ریسک تکمیل شد؛ ساخت توسط Goldbeck Solar و شرکای محلی انجام گرفت و اتصال به شبکه ملی در ۲۰۱۹-۲۰۲۰ محقق گردید و بخشی از مزایدههای تجدیدپذیر قزاقستان که نرخهای رقابتی را تضمین کرد.
از دیدگاه زیستمحیطی، کاراگاندا با استفاده از زمینهای غیر کشاورزی، تأثیر بر اکوسیستم محلی را محدود کرده و به کاهش انتشارات زغالسنگ کمک نموده است؛ بهترین شیوههای اجرایی شامل حداقل اختلال در زمین و ادغام با جوامع محلی است که میتوان آن را به عنوان نمونهای موفق از موسعه سبز توصیف کرد.
تا سال ۲۰۲۶، این نیروگاه با ظرفیت پایدار، سهم مهمی در ظرفیت خورشیدی قزاقستان (که به بیش از ۱ گیگاوات رسیده) ایفا میکند و الهامبخش پروژههای بزرگتر مانند سرمایهگذاریهای چین Energy (۵۰۰ MW باد و ۳۰۰ MW خورشیدی در منطقه) بوده است. کاراگاندا نشان میدهد چگونه خورشید قزاقستان با نوری خستگیناپذیر، نه تنها برق، بلکه پلی به سوی استقلال انرژی، رشد اقتصادی محلی و آیندهای کربنصفر برای آسیای مرکزی میسازد؛ گامی محکم که از همکاری آلمان و اروپا تا سرمایهگذاریهای آسیایی، انرژی پاک را به دل قاره میآورد.
