نیروگاه خورشیدی مردوخی کرمانشاه، ایران

در استان کرمانشاه، جایی که کوه‌های زاگرس با دشت‌های آفتاب‌گیر هم‌آغوش شده‌اند و تابش خورشید در شرایط مطلوبی بر آن می‌بارد، نیروگاه خورشیدی مردوخی به عنوان یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های خورشیدی عملیاتی ایران، نمادی از پتانسیل انرژی پاک در غرب کشور است. این نیروگاه ۲۰۰ مگاواتی فتوولتائیک که در منابع معتبر داخلی به عنوان بزرگ‌ترین نیروگاه خورشیدی ایران معرفی شده است، در استان کرمانشاه احداث شده و از سال‌های ۲۰۱۸-۲۰۲۰ به بهره‌برداری رسیده است. همچنین تا فوریه ۲۰۲۶ با عملکرد پایدار، سالانه صدها گیگاوات‌ساعت انرژی پاک تولید می‌کند؛ معادل تأمین برق ده‌ها هزار خانوار و کاهش انتشار دی‌اکسید کربن معادل صدها هزار تن در سال که نقش مهمی در اهداف ملی ایران برای افزایش ظرفیت تجدیدپذیرها (تا بیش از ۳۰۰۰ مگاوات خورشیدی در کرمانشاه) ایفا می‌کند.

فناوری به‌کاررفته شامل پنل‌های کریستالین سیلیکونی (احتمالاً پلی یا مونوکریستالین) با ساختار ثابت یا ردیاب تک‌محوره است که برای تابش بالا و شرایط آب و هوایی کرمانشاه (زمستان‌های سرد و تابستان‌های گرم) بهینه‌سازی شده‌اند؛ پنل‌ها در آرایه‌های منظم بر روی زمین نصب شده‌اند و به اینورترهای مرکزی متصل هستند و از سیستم نظارت برای مدیریت گرد و غبار و برف برخوردار است. از دستاوردهای برجسته این پروژه می‌توان به مقیاس بزرگ بودن و بهره‌برداری پایدار در منطقه‌ای با سابقه انرژی فسیلی اشاره کرد و می‌توان نیروگاه خورشیدی مردوخی را الگویی موفق برای تأمین انرژی پایدار و کاهش گازهای گلخانه‌ای در ایران در نظر گرفت. علاوه بر اینکه پروژه به رشد اقتصادی مناطق اطراف کمک کرده و بخشی از درآمد به توسعه محلی اختصاص یافته است.

سرمایه‌گذاری پروژه از منابع خصوصی یا دولتی (با حمایت SATBA یا شرکت‌های انرژی) تأمین گردید و بهره‌برداری اولیه در سال ۲۰۱۸ و گسترش تا ظرفیت کامل در فازهای اصلی پیش رفت. از دیدگاه زیست‌محیطی، مردوخی با کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و استفاده از زمین‌های بایر یا نیمه‌خشک به حفاظت از اکوسیستم زاگرس کمک کرده است.

تا سال ۲۰۲۶، این نیروگاه با ظرفیت ۲۰۰ مگاوات، یکی از بزرگ‌ترین تأسیسات خورشیدی عملیاتی ایران باقی مانده و الهام‌بخش پروژه‌های بعدی در کرمانشاه (مانند طرح‌های ۱۸۰ مگاواتی در حال اجرا) بوده است. مردوخی نشان می‌دهد چگونه خورشید کرمانشاه، با نوری خستگی‌ناپذیر بر کوه‌ها و دشت‌ها، نه تنها برق، بلکه پلی به سوی استقلال انرژی، رشد اقتصادی و آینده‌ای سبزتر برای غرب ایران می‌سازد؛ میراثی که از بهره‌برداری ۲۰۱۸ تا امروز، نور امید را بر استان می‌تاباند.