نیروگاه خورشیدی Solar Capital Solar PV Park

در استان وینیتسیای اوکراین، نیروگاه خورشیدی سولار کاپیتال به‌عنوان نمادی از تاب‌آوری انرژی پاک در برابر چالش‌های ژئوپلیتیکی قدم علم کرده است. این مجموعه با ظرفیت ۵۷ مگاوات که در سال ۲۰۱۹ به مدار کامل عملیاتی پیوست، نمونه‌ای کلیدی از رشد سریع بخش تجدیدپذیرها در اوکراین پیش از تشدید مناقشات نظامی به شمار می‌رود. با وجود شرایط دشوار جنگی، گزارش‌های پراکنده حاکی از تداوم فعالیت این نیروگاه تا سال ۲۰۲۶ است که سالانه بین ۷۰ تا ۹۰ گیگاوات‌ساعت انرژی تولید می‌کند؛ میزانی که می‌تواند نیاز الکتریکی بیش از ۲۰ هزار خانوار محلی را پوشش دهد و نقشی حیاتی در حفظ ثبات نسبی شبکه برق منطقه در بحبوحه بحران ایفا نماید.

اگرچه مساحت دقیق سایت رسماً اعلام نشده، اما با قیاس پروژه‌های مشابه ۵۰ تا ۶۰ مگاواتی، احتمالاً عرصه‌ای حدود ۰٫۸ تا ۱٫۲ کیلومتر مربع را به خود اختصاص داده است. هزینه احداث آن نیز — بر مبنای الگوی مالی رایج در سال ۲۰۱۹ — حدود بین ۵۰ تا ۸۰ میلیون دلار آمریکا برآورد می‌شود. از نظر تجهیزات، تخمین زده می‌شود که بیش از ۱۵۰٬۰۰۰ پنل خورشیدی سیلیکونی کریستالی با سیستم نصب ثابت زمینی در این نیروگاه به کار رفته باشد.

این پروژه با بهره‌گیری از تابش متوسط سالانه ۱۲۰۰ تا ۱۴۰۰ کیلووات‌ساعت بر متر مربع در منطقه وینیتسیا، و با انتخاب سیستم ثابت — که کم‌هزینه‌تر و کم‌نیازتر به نگهداری است — طراحی شده تا بیشترین توجیه اقتصادی را در بازار انرژی اوکراین داشته باشد. محل استقرار نیروگاه، زمین‌های کشاورزی کم‌بازده یا بایر پیشین بوده که اکنون کاربری آن به تولید انرژی سبز تغییر یافته است.

فرآیند توسعه این نیروگاه توسط شرکت سولار کاپیتال از اواخر دهه ۲۰۱۰ آغاز شد، مجوزهای نهایی در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ صادر گردید و چرخه ساخت آن در سال ۲۰۱۹ به پایان رسید. برق تولیدی مستقیماً به شبکه محلی تزریق شده و تحت مکانیسم تعرفه تضمینی خرید برق (FIT) — که پیش‌از جنگ مشوق اصلی توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در اوکراین بود — به فروش می‌رسید. این پروژه بخشی از جهش خورشیدی اوکراین محسوب می‌شد که ظرفیت نصب‌شده کشور را پیش از سال ۲۰۲۲ به مرز ۷ گیگاوات رساند.

از منظر زیست‌بوم‌شناختی، نیروگاه با انتخاب زمین‌های کم‌حاصل و حذف نیاز به آب در فرآیند تولید، کمترین اختلال را در اکوسیستم محلی ایجاد کرده است. اگرچه شرایط جنگی دسترسی به سایت و عملیات نگهداری روتین را با محدودیت مواجه ساخته، اما طراحی اولیه پروژه به گونه‌ای بوده که با حداقل مداخله انسانی بتواند به کار خود ادامه دهد.

تا سال ۲۰۲۶، نیروگاه سولار کاپیتال — با همان ظرفیت اولیه خود — به‌عنوان یادبودی زنده از پتانسیل انرژی خورشیدی در اوکراین باقی مانده است. این پروژه نه‌تنها گواهی بر امکان توسعه زیرساخت‌های پاک حتی در اقتصادهای در حال گذار است، بلکه نقش انرژی تجدیدپذیر را به‌عنوان عاملی برای افزایش تاب‌آوری ملی و کاهش وابستگی انرژی در دوران بازسازی آینده پررنگ می‌سازد.