نیروگاه خورشیدی Pavagada Solar Park

پارک خورشیدی پاواگادا که با نام رسمی شاکتی استالا (Shakti Sthala) شناخته می‌شود، در منطقه نیمه‌خشک تالوک پاواگادا شهرستان تومکور ایالت کارناتاکا هند واقع شده و به عنوان یکی از عظیم‌ترین مجموعه‌های فتوولتائیک جهان، نمادی از پیشرفت سریع هند در عرصه انرژی‌های نو است. این پارک با ظرفیت عملیاتی کامل ۲۰۵۰ مگاوات که از دسامبر ۲۰۱۹ به بهره‌برداری رسیده، در زمان تکمیل خود عنوان بزرگ‌ترین نیروگاه خورشیدی جهان را برای مدتی کوتاه در اختیار داشت و تا سال ۲۰۲۵، همچنان دومین پارک بزرگ خورشیدی هند پس از بهادلا محسوب می‌شود. توسعه این پروژه توسط شرکت Karnataka Solar Power Development Corporation Limited (KSPDCL) – جوینت ونچری بین دولت ایالتی و مرکزی – انجام گرفته و مدل نوآورانه اجاره زمین از کشاورزان محلی بدون خرید دائمی، یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد آن است.

در این پارک از فناوری‌های متنوع فتوولتائیک بهره گرفته شده؛ پنل‌های پلی‌کریستالین مانند Canadian Solar CS6X-300P و پنل‌های فیلم نازک پیشرفته First Solar FS-3100 (با فناوری CdTe) به‌طور گسترده نصب گردیده‌اند. ساختارها عمدتاً ثابت با زاویه تمایل ۱۵ درجه به سمت جنوب هستند، هرچند در برخی بلوک‌ها از سیستم‌های فصلی تیلت (seasonal tilt) برای بهینه‌سازی تولید استفاده شده است. این ترکیب فناوری‌ها، همراه با اینورترهای مرکزی و سیستم‌های نظارت دیجیتال، کارایی مناسبی در شرایط گرد و غباری منطقه فراهم کرده، هرچند چالش‌هایی مانند نیاز به تمیزکاری منظم پنل‌ها همچنان وجود دارد.

سرمایه‌گذاری پروژه عمدتاً از طریق مزایده‌های رقابتی تأمین شد و شرکت‌هایی مانند Fortum، Tata Power، NTPC، SB Energy و Acme Cleantech در بلوک‌های مختلف مشارکت داشتند. توسعه در دو فاز اصلی پیش رفت: فاز اول با ۶۰۰ مگاوات در ژانویه ۲۰۱۸ راه‌اندازی شد و فاز دوم تا پایان ۲۰۱۹ ظرفیت را به سطح کامل رساند. این پارک سالانه بیش از ۴۵۰۰ میلیون کیلووات‌ساعت انرژی پاک تولید می‌کند که به تأمین نیازهای برق میلیون‌ها خانوار کمک کرده و میلیون‌ها تن انتشار کربن را کاهش می‌دهد.

از منظر اجتماعی-اقتصادی، اجاره ۲۵ ساله زمین از بیش از ۲۳۰۰ کشاورز (با اجاره‌بهای اولیه ۲۱ هزار روپیه در هکتار و افزایش دوره‌ای) درآمد پایداری برای مالکان ایجاد کرده، اما چالش‌هایی مانند محدودیت دسترسی دامداران سنتی و فشار بر منابع آب زیرزمینی برای شستشوی پنل‌ها را نیز به همراه داشته است. تا سال ۲۰۲۵، برنامه‌هایی برای گسترش ظرفیت تا ۳۰۰۰ مگاوات اضافی و ادغام سیستم‌های ذخیره‌سازی باتری (BESS) در حال پیگیری است تا پایداری تولید را افزایش دهد.

پاواگادا نه تنها به اهداف انرژی تجدیدپذیر هند یاری رسانده، بلکه الگویی خلاقانه برای توسعه خورشیدی در مناطق خشک و کم‌درآمد ارائه می‌دهد و آینده‌ای روشن‌تر برای گذار انرژی این کشور ترسیم می‌کند.