نیروگاه خورشیدی Serpa Solar Power Plant
- موقعیت: پرتغال
- ظرفیت اسمی: ۱۱ مگاوات
- مساحت: ۰.۶۱ کیلومتر مربع
- تعداد پنل: ۵۲,۰۰۰ پنل
- بودجه: ۷۵ میلیون دلار
در تپههای جنوبی و آفتابگیر منطقه آلنتجو، جایی که درختان زیتون و مراتع سرسبز با فناوری مدرن همزیستی میکنند، نیروگاه خورشیدی Serpa به عنوان یکی از پیشگامان اولیه انرژی خورشیدی اروپا، داستان نوآوری پایدار را بازگو میکند. این پروژه ۱۱ مگاواتی که در مارس ۲۰۰۷ افتتاح شد، در زمان خود یکی از بزرگترین نیروگاههای فتوولتائیک جهان بود و تا دسامبر ۲۰۲۵، با وجود ظهور غولهای جدید در پرتغال (مانند پروژه ۲۱۹ مگاواتی آلکوتیم)، همچنان به عنوان الگویی کلاسیک از ادغام انرژی پاک با کشاورزی عمل میکند. پنلهای خورشیدی در این نیروگاه در ارتفاع ۲ متری از زمین نصب شدهاند تا گوسفندان بتوانند زیر آنها چرا کنند و زمین همچنان مولد باقی بماند.
فناوریهای اصلی بر پایه سیستم ردیاب تکمحوره PowerTracker (از PowerLight، زیرمجموعه SunPower) استوار است که پنلها را در طول روز دنبال خورشید میکند و تولید انرژی را تا ۳۰ درصد نسبت به سیستمهای ثابت افزایش میدهد؛نوآوریای که در زمان خود پیشرو بود و گارانتی ۲۵ ساله خروجی را تضمین میکرد. ۵۲,۰۰۰ پنل کریستالین سیلیکونی، به اینورترهای مرکزی Siemens متصل هستند و سیستم کنترل صنعتی برای جلوگیری از سایهاندازی ردیفها (row-to-row shading) به کار گرفته شده است. این رویکرد، همراه با تمیزکاری طبیعی از طریق چرا حیوانات، چالش گرد و غبار منطقه را به حداقل رسانده و راندمان را در سطح بالا حفظ کرده است.
سرمایهگذاری ۵۸ میلیون یورویی (۷۵ میلیون دلار) در زمان ساخت نیروگاه که توسط GE Energy Financial Services تأمین شد و گرنت ۳.۷ میلیون یورویی از برنامه مدرنسازی اقتصادی دولت پرتغال را شامل میشد، در یک فاز فشرده اجرا گردید: ساخت از ژوئن ۲۰۰۶ آغاز شد و در ژانویه ۲۰۰۷ تکمیل گردید؛ رکوردی که با مدیریت Catavento (توسعهدهنده پرتغالی) و طراحی PowerLight محقق شد. این نیروگاه سالانه حدود ۲۰ گیگاواتساعت انرژی پاک تولید میکند، کافی برای تأمین برق ۸,۰۰۰ خانوار و کاهش ۳۰,۰۰۰ تن دیاکسید کربن؛ آماری که در گزارشهای 2025 اتحادیه اروپا همچنان به عنوان یکی از مؤثرترین پروژههای اولیه در کاهش انتشارها برجسته است.
آنچه نیروگاه خورشیدی سرپا را جاودانه ساخته، مدل همزیستی با طبیعت است: پنلهای مرتفع نه تنها اجازه چرا را میدهند، بلکه سایهای خنک برای رشد علف فراهم میکنند و تنوع زیستی محلی را حفظ نمودهاند؛ بهترین شیوهای که مطالعات اکولوژیکی پرتغال در ۲۰۲۴ آن را به عنوان پیشگام agrivoltaics اولیه ستوده و نشان داد چگونه تولید انرژی میتواند با کشاورزی سنتی همخوانی داشته باشد، بدون تصرف کامل زمین. این پروژه هزاران شغل موقت در ساخت ایجاد کرد و الگویی برای پروژههای بعدی پرتغال شد، در حالی که چالشهایی مانند هزینه اولیه بالا (با بازگشت سرمایه حدود ۸-۱۰ سال) را با تعرفههای تضمینی حل کرد.
تا سال ۲۰۲۵ سرپا با عملکرد پایدار خود، سهم کوچکی اما نمادین در ظرفیت خورشیدی پرتغال (که به بیش از ۵.۸ گیگاوات رسیده) ایفا میکند و یادآوری میکند چگونه یک پروژه کوچک در دل اروپا، جرقهای برای انقلاب خورشیدی ر روشن کرد و نشان داد که چطور خورشید این منطقه نه تنها برق، بلکه تعادلی نو بین فناوری و زمین میآفریند.
