نیروگاه خورشیدی Yanchi Ningxia Solar Park

تصور کنید بیابان‌های خشک نینگشیا – جایی که بادهای شدید شن‌ها را جابه‌جا می‌کنند – ناگهان به دریایی از پنل‌های درخشان و مزارع میوه تبدیل شوند. این دقیقاً داستانی است که پارک خورشیدی یانچی روایت می‌کند. این پروژه ۱ گیگاواتی که از سال ۲۰۱۶ به طور کامل عملیاتی شده، یکی از پیشگامان ترکیب انرژی خورشیدی با کشاورزی پایدار در چین به شمار می‌رود و تا دسامبر ۲۰۲۵، با تولید پایدار خود، همچنان چهارمین پارک بزرگ خورشیدی این کشور باقی مانده است. توسعه توسط شرکت CMIG New Energy (زیرمجموعه China Minsheng Investment Group) و با همکاری فناوری‌های هواوی پیش برده شد و بخشی از برنامه ملی “کمربند و جاده سبز” برای بهره‌برداری از مناطق حاشیه‌ای صحرایی است.

پنل‌های نصب‌شده عمدتاً از نوع پلی‌کریستالین زمینی با ساختار ثابت و زاویه تمایل ۳۰ درجه به سمت جنوب، برای تابش سالانه بیش از ۱۸۰۰ کیلووات‌ساعت بر متر مربع بهینه‌سازی شده‌اند. این پنل‌ها به بیش از ۱۰۰۰ اینورتر رشته‌ای متصل هستند و سیستم نظارت پیشرفته‌ای بر پایه هوش مصنوعی برای پیش‌بینی عملکرد و تشخیص عیوب به کار گرفته شده است. یکی از نوآوری‌های کلیدی در این نیروگاه خورشیدی، ادغام فناوری‌های تمیزکاری خشک با ربات‌های خودکار است که بدون مصرف آب – منبعی کمیاب در بیابان – گرد و غبار را مدیریت کرده و راندمان را تا ۹۵ درصد حفظ می‌کند.

پروژه در سه فاز اصلی از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶ اجرا گردید: فاز اول (۳۰۰ مگاوات) بر پایه زیرساخت‌های اولیه مانند جاده‌ها و اتصال به شبکه ۳۳۰ کیلوولت تمرکز داشت و در اوایل ۲۰۱۶ تکمیل شد؛ فاز دوم (۴۰۰ مگاوات) فناوری‌های هواوی را معرفی کرد و فاز سوم (۳۰۰ مگاوات) با تأکید بر یکپارچگی اکولوژیکی به پایان رسید. اتصال کامل به شبکه در ژوئن ۲۰۱۶ رخ داد و سرمایه‌گذاری کل، با نرخ تقریبی ۱ دلار به ازای هر وات، از منابع دولتی (۷۰ درصد) و شرکای خصوصی تأمین گردید. این پارک سالانه حدود ۱.۵ تراوات‌ساعت انرژی پاک تولید می‌کند – کافی برای تأمین برق بیش از ۱ میلیون خانوار – و بیش از ۱.۲ میلیون تن دی‌اکسید کربن را کاهش می‌دهد، طبق گزارش‌های زیست‌محیطی ۲۰۲۵ از سوی آژانس انرژی چین.

آنچه یانچی را متمایز می‌سازد، رویکرد agrivoltaics آن در ترکیب با کشاورزی است: پنل‌ها سایه‌ای خنک برای کشت توت گوجی (goji berry) فراهم می‌کنند، گیاهی بومی و مقاوم به خشکی که سالانه برداشت می‌شود و درآمد محلی را دوچندان کرده است. این بهترین شیوه، که در مطالعه‌ای توسط دانشگاه نینگشیا در ۲۰۲۴ برجسته شد، تراکم پوشش گیاهی را تا ۴۰ درصد افزایش داده و بیابان را به اکوسیستمی مولد تبدیل نموده است. مثالی موفق از “کشاورزی زیر پنل” که FAO آن را به عنوان الگویی جهانی برای مناطق خشک ستوده است. علاوه‌بر این، پروژه با کاشت بیش از ۵۰۰ هکتار درختان بادشکن، فرسایش خاک را ۲۵ درصد کاهش داده و تنوع زیستی را بهبود بخشیده است.

تا سال ۲۰۲۵، یانچی بدون گسترش عمده، با نرخ دسترسی‌پذیری ۹۲ درصدی، به اهداف کربن‌پیک ۲۰۳۰ چین کمک کرده و هزاران شغل در حوزه نگهداری و کشاورزی ایجاد نموده است. چالش‌هایی مانند نوسانات شبکه (که با باتری‌های آزمایشی ۵۰ مگاواتی در حال حل است) وجود دارد، اما موفقیت آن در ترکیب سود اقتصادی و زیست‌محیطی، دریچه‌ای نو به سوی مدل‌های هیبریدی خورشیدی-کشاورزی می‌گشاید و نشان می‌دهد چگونه خورشید می‌تواند نه تنها برق، بلکه زندگی را در دل کویر ببخشد.